Druk gedrag en vergeetachtigheid

In de vloggenserie die Sanne mede coördineert met Nanda Rommelse, komen er ook onderwerpen voorbij die wat verder van Druk & Dwars afliggen. Deze vlog, over ADHD en werkgeheugen, is er een van. Het liefst praten we wat minder mechanisch over kinderen en gebruiken we computermetaforen als ‘werkgeheugen’ niet te vaak. Maar toch kunnen dit soort ingangen best helpen om je kind te begrijpen. Niet iedereen zit hetzelfde in elkaar en sommige kinderen zijn vergeetachtiger dan anderen. Daar eens over nadenken kan geen kwaad, en praktische tips (schrijf het op!) kunnen best handig zijn.

Meer weten? Kijk op www.adhdendrukgedrag.nl, of abonneer je op het Youtube van de Academische Werkplaats door op ‘Abonneren’ (rechtsonder het filmpje). 

 

Forse daling in gebruik ADHD-medicatie

Goed nieuws! Er is een forse daling in het gebruik van het ADHD-medicatie zichtbaar. De laatste jaren was deze trend al zichtbaar, maar in 2018 was er een forsere daling van 7,8 procent.

De NOS heeft hier op 24 januari 2019 een interessant nieuwsbericht over geschreven, waar ook Geja Rikkers aan het woord komt. Zij is jeugdarts en ook aangesloten bij onze Academische Werkplaats. “Er heerst nog steeds de aanname dat alle drukke kinderen in de klas Ritalin zouden moeten slikken. Maar de diagnose ADHD is geen kwestie van: juf vindt een kind druk, een psycholoog kijkt er een keer naar en de psychiater schrijft wel een pilletje voor. Van dat beeld willen we afkomen”, aldus Geja. In het nieuwsbericht vertelt Geja onder andere over het advies van de Gezondheidsraad uit 2014 waarin wordt benadrukt dat terughoudendheid geboden is bij het voorschrijven van medicatie en de nieuwe zorgstandaard die is ontwikkeld voor diagnostiek en behandeling van ADHD.

Geïnteresseerd? Lees het hele bericht via de NOS-website. Daar kun je ook een filmpje vinden waarin verteld wordt over wat ADHD is, hoe dit wordt vastgesteld en wat de voor- en nadelen zijn van medicatie.

 

Meld je nu aan voor de ouderbegeleiding in Lewenborg, vol=vol!

Ervaar jij tijdens de opvoeding druk en dwars gedrag bij jouw kind(eren)? En gaat dit samen met stressvolle situaties in het gezin? Wellicht is de ouderbegeleiding van Druk & Dwars dan iets voor jou. Wij bieden handvatten om met deze situaties om te gaan.

De ouderbegeleiding in Lewenborg (gemeente Groningen) start 19 maart 2019.

Voor meer informatie over de ouderbegeleiding en voor aanmelding kijk hier.

 

Kijk naar het kind, maar vergeet ook zijn omgeving niet

Een prachtig stukje van psychiater Monique Verburg over de beperkingen van het huidige classificeren van problemen op kindniveau en de vreemde of-of discussies en polarisatie die steeds opnieuw ontstaan doordat we in ziekte-entiteiten denken (Trouw, 21-12-’18).

Nog geen bewijs voor erfelijkheid adhd

Recentelijk publiceerde de Radboud Universiteit van Nijmegen een persbericht over onderzoek van Barbara Franke met de kop ‘eerste genen voor ADHD gevonden’. Druk&Dwars medewerkers Sanne te Meerman en Laura Batstra maken gehakt van deze voorbarige conclusie en het Algemeen dagblad publiceerde vandaag een ingekorte versie van hun kritiek en argumenten. Hier leest u hun volledige tekst:

Recent verscheen een persbericht van de Radboud Universiteit Nijmegen over onderzoek van hoogleraar Barbara Franke met de misleidende maar mediagenieke kop ‘Eerste genen voor ADHD gevonden’. Dit is niet de eerste keer dat deze onderzoeksgroep een sterk verdraaide conclusie verspreidt. In 2017 kopten ze ‘ADHD op 5 plekken in de hersenen zichtbaar’. Er kwam veel kritiek op deze bewering, want het betreffende onderzoek liet juist zien dat er nauwelijks waarneembare hersenverschillen zijn tussen mensen met en zonder de classificatie ADHD: veel mensen met een ADHD-classificatie hebben helemaal geen kleinere hersenen en er zijn heel veel mensen met relatief kleine hersenen die geen ADHD gedrag vertonen. Helaas was ondertussen de boodschap dat ‘nu bewezen is dat ADHD een hersenziekte is’ al wijd verspreid. De kritiek op deze onjuiste en schadelijke voorlichting kreeg veel minder aandacht.

Voorlichting over erfelijkheid
Gedrag dat beloond wordt (in dit geval met media aandacht, wetenschappelijk scoren, en een subsidie voor de eerste auteur van het wetenschappelijke artikel) herhaalt zich doorgaans, en dat zien we ook gebeuren met het bericht vanuit de onderzoeksgroep van Franke over genen en ADHD. Bij de voorlichting over de erfelijkheid van ADHD gaat al langere tijd iets goed mis. Veel bronnen noemen percentages van 75 procent of hoger. Deze getallen zijn echter gebaseerd op tweelingstudies die nauwelijks de invloed van genen en omgeving van elkaar kunnen scheiden. Echt DNA-onderzoek, zoals dat van Franke, schat de invloed van genvariaties op ADHD op slechts een paar procent. De meeste mensen met ADHD hebben die genvariaties dus niet, en heel veel mensen zonder ADHD hebben ze wel. Franke vond zelfs dat de 4 procent gezamenlijke invloed die een aantal eerder ontdekte genetische variaties zou hebben, er waarschijnlijk niet is.

Appel subsidievertrekkers
Vreemd genoeg noemt Franke de eigen bevindingen baanbrekend en claimt ze dat “de zoektocht naar de biologische mechanismen achter ADHD nu pas echt kan beginnen”. Met de suggestie dat voor de praktijk bruikbare resultaten nu binnen handbereik zijn, wordt een groot appel op subsidieverstrekkers gedaan om dit wonder mogelijk te maken. Een nieuwe grote zak geld zal de toekomst van de onderzoeksgroep zeer goed doen, maar de kans dat ze de voorbarige titel van het persbericht ‘genen voor ADHD gevonden’ ooit waar zal maken is minimaal. Daarvoor is de invloed van omgeving op (als) druk en ongeconcentreerd gedrag (ervaren) te groot en de groep die we scharen onder de parapluterm ADHD te heterogeen.

Erfelijk is niet afwijkend
En zelfs als men ooit een ADHD gen vindt, wat kan de praktijk daar dan mee? Volgens Franke is het van belang dat een genetische oorzaak en biologische mechanismen achter ADHD duidelijker worden, “… omdat er nog steeds mensen zijn die ADHD niet als een echte aandoening beschouwen.” Een kromme redenatie, want als een genetische oorzaak ‘bewijst’ dat een kenmerk een aandoening is, dan is rood haar dus ook een ‘echte aandoening’.

Stigmatiserend
Wij vrezen dat de door de Radboud verspreide generaliserende en stigmatiserende boodschap dat ADHD een erfelijke hersenaandoening is, de klinische praktijk en gediagnosticeerde kinderen en volwassenen vaak juist niet zal helpen. Het containerbegrip ADHD ten onrechte neerzetten als één probleem dat in individuen huist, maakt alle mensen met deze classificatie eigenaar van de problemen die er zijn en verkleint de kans dat we mogelijkheden in de omgeving zien en benutten. Zonde, want vermoedelijk valt er nog veel winst te behalen met bijvoorbeeld investeringen in het onderwijs, armoedebestrijding, en het versoepelen van de nauwe normen waar steeds meer kinderen en volwassenen buiten vallen.

Dr. Laura Batstra (Universitair Hoofddocent bij de Faculteit Gedrags- en Maatschappij Wetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen) en Drs. Sanne te Meerman (onderzoeker bij de Hanze Hogeschool Groningen) zetten zich vanuit de door ZON-MW geïnitieerde ‘Academische Werkplaats ADHD en Druk gedrag’ in voor juiste voorlichting op het gebied van ADHD en druk gedrag.

Meld je nu aan voor de ouderbegeleiding, vol=vol!

Ervaar jij tijdens de opvoeding druk en dwars gedrag bij jouw kind(eren)? En gaat dit samen met stressvolle situaties in het gezin? Wellicht is de ouderbegeleiding van Druk & Dwars dan iets voor jou. Wij bieden handvatten om met deze situaties om te gaan.

De nieuwe startdata zijn bekend:

Maart 2019, start ouderbegeleiding in Haren, DAL-gemeenten, Groningen & Stadskanaal;

Voor meer informatie over de ouderbegeleiding en voor aanmelding kijk hier.

 

Ervaringsverhaal van Nellie met de ouderbegeleiding

Bijna 8 jaar geleden kreeg ik een relatie met mijn huidige partner, hij had al twee prachtige kinderen; een zoon en een dochter. Ik ben dus nu al bijna 8 jaar met heel veel trots en liefde hun bonus mama, maar de kinderen en zelfs hun moeder, zien mij ook als hun mama.

Ongeveer 4 à 5 jaar geleden zijn wij terecht gekomen bij Druk & Dwars, mede op advies van de moeder van de kinderen. Zij had zelf ook Druk & Dwars gevolgd en zij vertelde hoe goed het haar had geholpen. Dat wilden wij ook gaan doen voor de kinderen en onszelf! We hebben ons toen aangemeld. Eerst dachten we dat we dit alleen deden voor onze zoon, maar uiteindelijk beseften we ook dat het niet alleen voor onze zoon goed was, maar ook voor onze dochter en onszelf.

Voor mij was de ervaring van de cursus die wij volgden heel leerzaam en vol van nieuwe kennis.

Wij deden de trainingen samen met nog een gezin en een alleenstaande ouder. De ervaring en kennis die wij met elkaar deelden was voor mij inspirerend. Alle drie hadden we een verschillende achtergrond, verschillende kinderen en een verschillende opvoeding. Ondanks deze verschillende vonden we herkenning bij elkaar.

Het mooiste van dit alles is dat wij niet moeten verwachten dat de kinderen naar ons luisteren, maar dat wij naar hen luisteren, zodat de kinderen daardoor kunnen groeien in hun geest en hun houding.

Een voorbeeld hiervan is door slecht gedrag niet alleen te straffen, maar positief gedrag ook te belonen. Het positieve gevoel geven aan je kinderen dat er ook naar hun wordt geluisterd, dat zij er ook toe doen.

Een leuke activiteit, is dat ze 15 minuten speeltijd krijgen. Zij hebben tijden deze 15 minuten, de regie in hun handen en mogen zelf kiezen wat zij willen doen. Bij de activiteit die ze kiezen is het wel de bedoeling dat we met elkaar in contact staan; we gaan dus niet achter de computer of televisie kijken, maar bijvoorbeeld voetballen of knutselen. Onze kinderen vinden dat geweldig; dat zij echt zelf iets mogen uitkiezen, dat zij dan even de regie in hun handen hebben.

Ik heb geleerd nog meer geduld te hebben voor de kinderen en hen het gevoel te geven dat zij er toe doen, zowel hun mening als hun gevoel.

Het allermooiste van alles vond ik toch dat ik dit samen met mijn partner heb mogen doen. Daardoor begrepen we elkaar nog beter en vooral ook naar de kinderen toe was dit van belang. Je moet als ouders wel op één lijn liggen, anders werkt het niet.

Meestal komt het er ook op neer dat de meeste ouders denken als een volwassene en er ook naar handelen, maar dat begrijpt je kind niet. Je moet denken als je kind en handelen als een ouder.

Druk & Dwars heeft mij zoveel moois meegegeven, eigenlijk heeft het mij laten zien dat het opvoeden van je kind iets moois is en je er in volle teugen van kan genieten, zelfs als het even moeilijk gaat.

Vloggenserie gestart met verrassende invalshoeken over druk gedrag en ADHD

De Academische werkplaats ADHD en druk gedrag, gefinancierd door ZonMW, heeft een verrassende vloggenserie over druk gedrag en ADHD opgeleverd, waarbij wetenschappers antwoord geven op vragen die bij veel ouders en/of kinderen met druk gedrag leven. De eerste vlog met als titel: Is ADHD gewoon jongensgedrag? Is hier te vinden. 

Totstandkoming initiatief 
Nanda Rommelse, die al jaren onderzoek doet naar en ondersteuning biedt aan kinderen met druk/dwars en dromerig gedrag, benaderde de werkplaats met het idee om de vloggenserie te maken. Sanne te Meerman, coördinator voorlichting binnen de werkplaats, heeft dit samen met Nanda opgepakt en het resultaat is fris en vernieuwend. Zo leveren de vlogs verschillende interessante invalshoeken op ten aanzien druk gedrag en ADHD. Is beweeglijkheid bijvoorbeeld voor kinderen zelf wel storend of helpt het ze? En veranderen we het gedrag van kinderen door ondersteuning of verbeteren we vooral de relatie? En hoe zit het nou met die erfelijkheid?

Meer samenwerking en overleg tussen experts
Wat ook een heel belangrijk resultaat is van de samenwerking tussen de verschillende vloggers, is de samenwerking zelf. Waar er via de media regelmatig flinke discussies zijn over ADHD, heeft het maken van de vloggenserie ertoe geleid dat verschillende onderzoekers en hulpverleners met elkaar in contact zijn gekomen om standpunten uit te wisselen en meningsverschillen uit te praten. Soms leverde dit een ‘duovlog’ op waarin twee experts in één vlog hun mening geven over de vraag in kwestie. De academische werkplaats is alle vloggers dankbaar voor hun belangrijke bijdrage.

Meer weten? Kijk op www.adhdendrukgedrag.nl, of abonneer je op het Youtube van de Academische Werkplaats door op ‘Abonneren’ (rechtsonder het filmpje). 

 

Workshops SKSG

Het team van Druk & Dwars geeft workshops aan verschillende doelgroepen. Zo stonden op
14 en 21 november workshops op de planning aan ouders van kinderen van Stichting Kinderopvang Stad Groningen (SKSG). De workshops zijn gegeven door Laura Batstra, Jasna Mujakovic, Maruschka Sluiten en Anna de Boer.

Tijdens de workshops is de achtergrond en visie van Druk & Dwars toegelicht. Handvatten zijn aan de ouders gegeven voor het omgaan met druk en dwars gedrag van hun kinderen. Daarnaast vinden wij het van belang dat de ouders vooral veel oefenen, geactiveerd worden, de ervaring centraal staat. Zo is er geoefend met een aantal oefeningen uit de ouderbegeleiding.

Met de oefeningen werden de ouders gemotiveerd naar positief gedrag te kijken, na te denken over de functie van negatief gedrag bij hun kinderen en daarbij alternatief, wenselijk gedrag te bedenken. Dit bleek een uitdaging te zijn, maar het belang hiervan kwam binnen. Ouders bleken het fijn te vinden herkenning te vinden in verhalen van andere ouders. Iets wat we ook vaak te horen krijgen van ouders die de ouderbegeleiding volgen.

Naar aanleiding van de workshop heeft een aantal ouders besloten zich aan te melden voor de ouderbegeleiding van Druk & Dwars. Wij wensen hen veel succes!

Wist je trouwens dat SKSG een aantal locaties gratis ter beschikking stelt voor het deelproject ‘Inclusieve Klassenfeestjes‘? Het SKSG vindt samen met ons dat iedereen een klassenfeest moet kunnen geven, ook de minder rijke ouders en kinderen. We zijn ontzettend dankbaar voor dit prachtige gebaar!

 

Uitgever Noordhoff trekt tekst over ADHD terug uit leerboek biologie

Sinds 2016 zijn huisarts Luc de Vries en Kinder- en jeugdpsycholoog Christel Rolefes uit Diepenheim in conclaaf met uitgever Noordhoff over een hoofdstuk uit de Havo/VWO versie van de biologie lesmethode ‘Nectar’. De Vries had o.a. bezwaar gemaakt tegen verschillende fouten in het lesboek. Zo werd gesuggereerd dat Concerta een chemische onbalans (tekort aan dopamine) zou herstellen in kinderen met een ADHD-classificatie. Aangezien zowel kinderen met als zonder een ADHD diagnose onderling erg verschillen van elkaar met betrekking tot aanwezige neurotransmitters zoals Dopamine, er geen duidelijke norm is over wat normaal is, en neurochemie ook van moment tot moment heel variabel is binnen een individu vonden De Vries en anderen deze voorstelling te simplistisch. Tevens werd bijvoorbeeld in het boek gesuggereerd dat ADHD de oorzaak is van rusteloosheid en concentratieproblemen, terwijl ADHD alleen een naam geeft hieraan.

Noordhoff nam het moedige besluit om de Vries en collega’s te consulteren voor de volgende uitgave van het lesboek. Namens Druk & Dwars heeft Sanne te Meerman meegelezen en het lesboek van commentaar voorzien. Naar aanleiding van de kritiek heeft Noordhoff besloten om de passages over ADHD geheel te schrappen uit deze versie van het boek.

Druk & Dwars feliciteert de Vries met dit initiatief, maar wil ook Noordhoff van harte complimenteren met de constructieve opstelling. Er is zo voorkomen dat veel kinderen met een ADHD-classificatie en vele duizenden mede-scholieren, ten onrechte moeten horen dat de verzamelnaam voor aandachtsproblemen en onrust eenvoudig terug te brengen is tot (neuro)biologie. De gedragingen die we steeds vaker onder het ADHD concept scharen hangen samen met allerlei uiteenlopende factoren, waaronder ook redenen en motieven. Aanleg, maar ook zaken als persoonlijke belangstelling, spanningen in de thuissituatie, (te) grote klassen en zelfs of iemand een vroege of late leerling is, hangen samen met ADHD en voor elk kind kan de mix van factoren volledig anders zijn. Stellen dat de verzamelnaam ADHD een chemische disbalans is die onrustig en ongeconcentreerd gedrag veroorzaakt en gecorrigeerd kan worden door een pil, is simplistisch en misleidend. Wij zijn zeer verheugd dat deze misinformatie een groot aantal scholieren voortaan bespaard blijft.

Druk & Dwars pleit voor eerlijke voorlichting over druk/dwars gedrag en dromerigheid. We participeren o.a. in  de academische werkplaats ADHD en druk gedrag van ZonMW waarin we een themagroep over voorlichting coördineren. Komt u voorlichtingsmateriaal tegen op het gebied van druk gedrag en ADHD waar u twijfels bij heeft? Neem dan contact op met Sanne te Meerman van Druk & Dwars.