Onderzoek betreffende ADHD medicatie bereikt de praktijk pas laat

Vanaf het ontstaan van Druk & Dwars zet Laura Batstra zich ervoor in om de scheiding tussen wetenschap en praktijk te dichten. Daarnaast heeft ze er een handje van om geen blad voor de mond te nemen en dingen op te schrijven die reuring veroorzaken. In een blog op een internationale wetenschappelijke site heeft ze beide gecombineerd. Bovendien gaat het over ADHD, dus dit pareltje willen we je niet onthouden. De originele Engelse tekst vind je hier.

Laura beschrijft een onderzoek waarover ze samen met de onlangs gepromoveerde Druk & Dwarse Maruschka Sluiter publiceerde. Ze onderzochten het gebruik van ADHD medicatie door kinderen door de jaren heen. Zoals bekend was dat vanaf de begin jaren 2000 sterk stijgend. Ondanks dat er vanaf 2004 steeds meer wetenschappelijk bewijs verscheen dat de effecten van medicatie op de wat langere termijn gemiddeld nihil of zelfs negatief waren. Pas toen hierover op TV een spraakmakende documentaire werd uitgezonden (De ADHD-hype. Zembla18-9-2010) begon het voorschrijven van ADHD medicatie te dalen. Kennelijk hebben de populaire media meer invloed op het voorschrijfgedrag van artsen en het medicatiegebruik door kinderen dan wetenschappelijke bevindingen in wetenschappelijke tijdschriften. Vandaar Laura’s hartenkreet: Als wetenschappelijke onderzoeksbevindingen consequenties voor de dagelijkse praktijk hebben, deel dit dan onmiddellijk met de mensen waar het om gaat. In dit geval de ouders en hun Drukke en Dwarse kinderen. En aan die hartenkreet voldoen we op deze site dus heel graag.

Voor liefhebbers: over het betreffende artikel van Sluiter e.a. is op de volgende spraakmakende Amerikaanse site nog een mooie beschouwing verschenen: https://www.madinamerica.com/2021/04/stimulant-prescribing-adhd-not-linked-changes-evidence-base/

Optimisme is een morele plicht

“Zing, Vecht, Huil, Bid, Lach, Werk en Bewonder! Onze Jeannette Doornenbal heeft het in dit prachtige interview met Bas Levering over dit inclusieve lied, over haar drijfveren en loopbaan, over optimismeplicht en over loslaten.

U leest het hier.

Onderzoek naar sociale uitsluiting in de bassischoolleeftijd

Masterstudenten Orthopedagogiek Esmee Schrotenboer en Loretta van den Bergh doen onderzoek naar sociale uitsluiting van kinderen in de basisschoolleeftijd. Dit onderzoek staat onder begeleiding van ondergetekende en dr. Marc Conradi van het klassenfeestjesteam.

Esmee en Loretta willen zicht krijgen op de oorzaken en oplossingen voor sociale uitsluiting in de klas. Ze zijn benieuwd hoe leerkrachten hierover denken en wat hun ervaringen zijn. Met de resultaten van dit onderzoek krijgen we mogelijk meer handvatten om sociale uitsluiting van leerlingen tegen te gaan.

Wil je meewerken aan dit onderzoek? Vul dan de enquête in.

Alvast zeer bedankt voor je moeite. En stuur de link gerust door naar je collega’s. Hoe meer leerkrachten de vragenlijst invullen, hoe meer kans dat we uitsluiting succesvol tegen kunnen gaan. Samen tegen sociale uitsluiting! (dat is weer eens iets anders dan Corona :-)).

 

Promotie Maruschka Sluiter

Afgelopen donderdag was het dan zover, de verdediging van het proefschrift van Maruschka Sluiter. Met trots kunnen wij melden dat Maruschka de bul in ontvangst heeft mogen nemen! 

Maruschka heeft de afgelopen jaren bij de afdeling Ontwikkelingspsychologie van de Rijksuniversiteit Groningen en bij het lectoraat Jeugd, Educatie en Samenleving binnen het project Druk & Dwars haar promotieonderzoek uitgevoerd. Op 4 februari verdedigde zij haar proefschrift ‘Wild and willful – shifting perspective and approach towards ADHD’.

Wereldwijd is het aantal kinderen met een ADHD-classificatie en het aantal ADHD-medicatievoorschriften aanzienlijk gestegen, ondanks verschillende alarmerende nadelen. De gezondheidsraad heeft naar aanleiding van uitgebreid onderzoek daarom opgeroepen tot normalisering en demedicalisering van het gedrag van kinderen. Meer focus op het versterken van de omgeving van kinderen (een psychosociaal perspectief) in plaats van focussen op biologische aspecten (biomedisch perspectief) kan een zinvolle aanvulling zijn om het aantal classificaties en medicatievoorschriften terug te dringen.

Biomedisch denken over druk en dwars kindgedrag heeft nadelen voor kinderen en is discutabel, maar blijkt dominant en hardnekkig in onze samenleving. Het proefschrift bespreekt eerst mogelijke factoren die hiermee te maken hebben. Onderzoeksresultaten blijken vaak pas laat te landen in de praktijk, vooral als deze het dominante paradigma tegenspreken: zowel medicatievoorschriften als attitudes van leerkrachten t.a.v. ADHD en medicatie blijken nauwelijks beïnvloed door wetenschappelijke bevindingen. Daarnaast biedt biomedisch denken soms voordelen voor betrokken: als ADHD lastig gedrag of achterblijvende schoolresultaten verklaart dan heeft niemand schuld. Een belangrijk nadeel is echter dat oorzaak en oplossing zo bij het kind worden gezocht, waardoor mogelijkheden in de context worden gemist of onvoldoende worden benut.

Het tweede deel van het proefschrift is daarom een pleidooi voor meer ruimte voor een psychosociale benadering. Genuanceerde voorlichting voor aankomend professionals en ondersteuning van ouders middels een oudercursus waarvoor geen kindgebonden psychiatrische classificatie noodzakelijk is laten positieve effecten zien die kunnen bijdragen aan normalisering en demedicalisering door de omgeving te versterken. Naast aanpassingen in de omgeving, blijkt een timer kinderen te kunnen helpen met taakgericht gedrag in de klas.

Het proefschrift beoogt geen eenzijdige nadruk op het psychosociale perspectief. Zwart-wit denken kan destructief zijn, nuance en balans zijn noodzakelijk. Inclusief denken en handelen, normaliserend, demedicaliserend en met een trapsgewijze en contextuele benadering, is voordelig voor kinderen, hun directe omgeving, de samenleving en overheden, en verdient daarom meer aandacht. De uitdaging ligt in constructief denken en handelen en samen datgene doen wat nodig is in het belang van het kind.

Het proefschrift is hier te lezen.

Wil  je graag een hardcopy proefschrift wil ontvangen, stuur dan een mail met je adresgegevens naar Maruschka Sluiter: m.n.sluiter@pl.hanze.nl

De Fantast

Rosa Meijer is bijna afgestudeerd als schrijver en regisseur. Om kinderen die niet goed meekomen in ons huidige onderwijssysteem een broodnodig hart onder de riem te steken, wil zij graag de kinderfilm De Fantast realiseren.

Het verhaal gaat over de tienjarige, eigenwijze dromer Keesje. Hij tekent vaak om niet met school bezig te hoeven zijn en creëert daardoor een fantasiewereld waar hij graag naartoe vlucht. Zijn vader maakt zich zorgen om de schoolprestaties en is op advies van school bezig met een IQ onderzoek voor Keesje. Dit ervaart Keesje als erg naar, maar gelukkig loopt het wel goed af want aan het eind van de film ziet en waardeert men de creativiteit van Keesje.

Rosa: “Ik hoop met de film te bereiken dat kinderen die niet goed meekomen in het schoolsysteem hun kwaliteiten blijven omarmen en de druk rondom een label kunnen loslaten.”

Bij Druk & Dwars vinden we dit een belangrijke boodschap, en daarom dragen we graag een (financieel) steentje bij aan het tot leven brengen van Keesje en zijn verhaal. Jij ook?

Via deze link vind je de teaser, meer info over de film en beloningen bij een donatie.

Nieuwsbrief Druk & Dwars januari 2021

De nieuwsbrief van januari 2021 van Druk & Dwars is uit!

In deze nieuwsbrief leest u over de promotie van Maruschka Sluiter,  hoe het zo ver kwam dat Laura Batstra tot hoogleraar is benoemd (iets met druk, dwars en veel feestjes), tips en tricks om de coronatijd door te komen met kinderen en veel meer!

De nieuwsbrief leest u hier.

Promotie Maruschka Sluiter

De afgelopen jaren heeft Maruschka Sluiter bij de afdeling Ontwikkelingspsychologie van de Rijksuniversiteit Groningen en bij het lectoraat Jeugd, Educatie en Samenleving binnen het project Druk & Dwars haar promotieonderzoek uitgevoerd. Op 4 februari zal zij haar proefschrift ‘Wild and willful – shifting perspective and approach towards ADHD’ verdedigen.

Wereldwijd is het aantal kinderen met een ADHD-classificatie en het aantal ADHD-medicatievoorschriften aanzienlijk gestegen, ondanks verschillende alarmerende nadelen. De gezondheidsraad heeft naar aanleiding van uitgebreid onderzoek daarom opgeroepen tot normalisering en demedicalisering van het gedrag van kinderen. Meer focus op het versterken van de omgeving van kinderen (een psychosociaal perspectief) in plaats van focussen op biologische aspecten (biomedisch perspectief) kan een zinvolle aanvulling zijn om het aantal classificaties en medicatievoorschriften terug te dringen.

Biomedisch denken over druk en dwars kindgedrag heeft nadelen voor kinderen en is discutabel, maar blijkt dominant en hardnekkig in onze samenleving. Dit proefschrift bespreekt eerst mogelijke factoren die hiermee te maken hebben. Onderzoeksresultaten blijken vaak pas laat te landen in de praktijk, vooral als deze het dominante paradigma tegenspreken: zowel medicatievoorschriften als attitudes van leerkrachten t.a.v. ADHD en medicatie blijken nauwelijks beïnvloed door wetenschappelijke bevindingen. Daarnaast biedt biomedisch denken soms voordelen voor betrokken: als ADHD lastig gedrag of achterblijvende schoolresultaten verklaart dan heeft niemand schuld. Een belangrijk nadeel is echter dat oorzaak en oplossing zo bij het kind worden gezocht, waardoor mogelijkheden in de context worden gemist of onvoldoende worden benut.

Het tweede deel van dit proefschrift is daarom een pleidooi voor meer ruimte voor een psychosociale benadering. Genuanceerde voorlichting voor aankomend professionals en ondersteuning van ouders middels een oudercursus waarvoor geen kindgebonden psychiatrische classificatie noodzakelijk is laten positieve effecten zien die kunnen bijdragen aan normalisering en demedicalisering door de omgeving te versterken. Naast aanpassingen in de omgeving, blijkt een timer kinderen te kunnen helpen met taakgericht gedrag in de klas.

Het proefschrift beoogt geen eenzijdige nadruk op het psychosociale perspectief. Zwart-wit denken kan destructief zijn, nuance en balans zijn noodzakelijk. Inclusief denken en handelen, normaliserend, demedicaliserend en met een trapsgewijze en contextuele benadering, is voordelig voor kinderen, hun directe omgeving, de samenleving en overheden, en verdient daarom meer aandacht. De uitdaging ligt in constructief denken en handelen en samen datgene doen wat nodig is in het belang van het kind.

Donderdag 4 februari 2021 om 16.15 uur

De verdediging is te volgen op donderdag 4 februari 2021 om 16.15 uur via www.rug.nl/digitalphd

Proefschrift

Zodra de openbare digitale versie van het proefschrift beschikbaar is zullen we hierover berichten op www.drukendwars.nl

Wil  je graag een hardcopy proefschrift wil ontvangen, stuur dan een mail met je adresgegevens naar Maruschka Sluiter: m.n.sluiter@pl.hanze.nl

Laura Batstra benoemd tot hoogleraar

De teams van Druk & Dwars en Klassenfeestjes wensen u een geweldig 2021!

Voor ons begint het jaar goed, want per 1 januari is Laura Batstra benoemd tot hoogleraar in de Orthopedagogiek. Hoe het zo ver kwam? Ze was druk, ze was dwars, en ze vierde veel feestjes…

Druk
Binnen het project Druk & Dwars gebeurt ontzettend veel. Met een klein team ontwerpen en organiseren we online en live voorlichting over ADHD en druk gedrag, oudercursussen, leerkrachttrainingen, en trainingen voor pedagogisch medewerkers. We doen onderzoek en publiceren daarover, en we staan in voortdurende interactie met de praktijk om onze vragen daar op te halen en onze bevindingen er weer naar toe te brengen. Laura is bij deze verschillende activiteiten trekker of betrokken, en doet dat naast haar – door studenten hoog gewaardeerde – onderwijs bij de afdeling Orthopedagogiek en haar moederlijke taken ten aanzien van haar zes kinderen.

Dwars
Druk & Dwars ontstond 10 jaar geleden in een tijd dat hulp zonder kindgebonden psychiatrische diagnose nauwelijks denkbaar was en vrijwel niet vergoed werd. Met haar standpunten was Laura haar tijd vooruit, en dat leidde tot nogal wat nare tegenwerkingen, zowel binnen als buiten de universiteit. Dwars bleef ze echter onvermoeibaar in lezingen, interviews en krantenartikelen het dominantie biomedische stoornisdenken bekritiseren en nuanceren. Haar studenten leert ze niet alleen alles over jeugdzorg, psychopathologie, systeemtheorie, oplossingsgericht werken en kwalitatieve onderzoeksmethoden, maar vooral ook om kritisch te zijn op hun docent, hun studiemateriaal en op allerlei andere bronnen van informatievoorziening in hun toekomstige werkveld.

Feestjes
Het meest in haar element zagen we Laura op de klassenfeestjes die we organiseerden binnen het gelijknamige project waarin we kinderen (en hun ouders) op een leuke manier aanzetten om niemand buiten te sluiten bij het vieren van verjaardagen. Bij het snoephappen ging ze bijna net zo hard uit haar dak als de kinderen! Het klassenfeestproject lijkt op het oog vooral grappig, en dat is het ook, maar het idee erachter is bloedserieus. We weten al heel lang dat sociale uitsluiting schadelijk en beschadigend is. Hoe vroeger kinderen leren dat iedereen erbij hoort, hoe beter.

De medicalisering van pech
Kortom, als je druk bezig blijft, dwars je eigen koers volgt en veel feest viert dan kom je er wel? Laura zelf zegt hierover:

“Nee. Succes is evenmin een eigen verdienste  als pech eigen schuld is. Mijn dubbeltje had ook volledig de andere kant op kunnen vallen. Op cruciale momenten waren er echter toevallige kansen en ontmoetingen, en mensen die me hielpen of voor me in de bres sprongen. Bovendien had ik steeds de steun van drie fantastisch teams: team Druk & Dwars, team Klassenfeestjes en team Thuisfront. Ik heb op zoveel manieren geluk gehad, en ben me daar goed van bewust. Sommige mensen hebben op evenveel manieren pech. Hen noemen we dan ziek of gestoord, terwijl het eigenlijk onze intolerante, competitieve en individualistische samenleving is die ziek is. We schieten collectief tekort nu er zoveel kinderen en volwassenen in onze maatschappij buiten de boot vallen. Vanuit mijn leerstoel Medicalisation of behavioral, educational and societal problems blijf ik me samen met mijn collega’s van Druk & Dwars en Klassenfeestjes inspannen voor een eerlijkere verdeling van kansen en geluk, en voor een diverse en vriendelijke samenleving waarin plek is voor iedereen en waarin we ons om elkaar en om elkaars kinderen bekommeren.”

Wij kijken er naar uit om de komende jaren samen met prof. dr. Laura Batstra verder te bouwen aan deze mooie plannen.

Van harte gefeliciteerd Laura!

Foto verfraaid door Julian, zoon van Laura.

Corona en kinderen: tips & tricks

Corona, we hebben er allemaal genoeg van. Volwassenen en kinderen. Maar ‘Nederland gaat op slot’, aldus premier Rutte. Met de sluiting van ons land zijn veel volwassenen en kinderen nu bij huis. Dat geeft onvermijdelijk meer reuring in en rondom onze huizen. En anders dan volwassenen kan je kinderen niet ‘uit’ zetten. Omdat veel mensen toch wat meer gestrest zijn door corona en alles wat daar mee te maken heeft, zijn de lontjes wat korter dan normaal en ga je je sneller ergeren aan elkaar. En dat maakt het voor iedereen nog weer lastiger om deze rare tijd door te komen.

Voor kinderen die eigenzinnig, druk, dwars en ander gedrag vertonen dat moeilijk matcht met de eisen van de huidige samenleving, hebben de Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool Groningen een aantal programma’s ontwikkeld. Deze programma’s (‘Druk & Dwars’ en ‘Klassenfeestjes’) proberen door gerichte cursussen en voorlichting deze kinderen en hun ouders te ondersteunen. Momenteel krijgen de medewerkers signalen dat de problemen voor veel kinderen door de coronacrisis verergerd zijn. En hoewel we begrip hebben voor alle korte lontjes, willen we toch een pleidooi houden voor meer tolerantie voor kinderen en hun ouders.

Tips om samen deze tijd te doorstaan:

  • Geef zelf het goede voorbeeld door aan je buren uit te leggen wat je voor je werk moet doen thuis en vraag of zij er last van hebben.
  • Ga je lawaai maken, informeer de buren hier van tevoren over en overleg met hen. Misschien zeggen ze dat ze op bepaalde tijden weg zijn zodat jij dan lawaai kan maken.
  • Vraag je af of er echt sprake is van overlast, of dat je je momenteel sneller ergert. Zijn die kinderen nu echt zo druk geworden, of kan je er gewoon minder goed tegen. Want dan kan je ook overwegen om zelf af en toe een rustpauze in te bouwen.
  • Voordat u gaat klagen tegen iemand over zijn of haar kind, bedenk dan dat we kinderen niet ‘uit’ kunnen zetten. Probeer tot 10 te tellen, en met constructieve oplossingen in plaats van klachten te komen. Misschien helpt het om te bedenken dat er ook voor hen momenteel niet veel aan is.
  • Ga je praten met de kinderen en/of hun ouders, houd het beschaafd. Zeg bijvoorbeeld: “Het zijn moeilijke tijden en we zullen ons nog een tijdje moeten aanpassen. Als we rekening met elkaar houden dan redden we het samen wel.” Als het in ruzie eindigt weet je zeker dat de overlast niet verdwijnt: je zal je nog veel meer gaan ergeren…
  • En realiseer je dat je zelf ook jong bent geweest. Wat deed jij toen?
  • Heb je de indruk dat er niet zozeer sprake is van overlast maar van geweld, kindermishandeling, psychische problemen, of andere grote problematiek? Neem dan contact op met het wijkteam, de wijkagent of het sociaal werk. In het buurthuis of bij de gemeente kunnen ze je vertellen wie je hiervoor moet spreken.

Omdat er voor kinderen veel minder mogelijkheden voor activiteiten zijn, zijn ze veel thuis en in de buurt. Met hun muziek, hun games en als het kan met vriendjes buiten in de tuin of op de stoep. En ja, kinderen zijn druk en maken lawaai. En drukke kinderen kunnen momenteel nog drukker zijn dan in ‘normale’ tijden. En juist deze kinderen krijgen al vaak te maken met negatieve reacties vanuit de omgeving. Dit helpt hen niet. Ook de ouders van deze kinderen geven aan dat ze het soms nog moeilijker hebben met de afwijzing en oordelen van anderen dan met het gedrag van hun kind zelf.

Dus heb wat begrip voor elkaar. We moeten nog even doorzetten. Net zoals we het virus alleen samen kunnen verslaan, kunnen we deze tijd ook alleen samen doorstaan.

Corona: we komen er samen wel uit!

Ontclassificeerpoli’s

In het NPO radio programma Reporter Radio pleitte Druk & Dwarser Laura Batstra afgelopen zondag voor ‘ontclassificeerpoli’s’. Het stikt van de poliklinieken waar je een psychiatrische classificatie kunt krijgen, maar het is vaak lastig om weer van zo’n eenmaal gesteld label af te komen. Het zou goed zijn als er een plek komt waar mensen naar toe kunnen om te laten onderzoeken of ze nog wel aan de criteria voor een bepaalde psychiatrische stoornis voldoen. Op een dergelijke poli zou het mogelijk moeten zijn om formeel weer van je classificatie af te komen, aldus Laura.